Voor POH-GGZ specialisten is het geen nieuws dat slaap en mentale gezondheid nauw met elkaar verbonden zijn. Toch krijgt slaap in de praktijk vaak minder aandacht dan nodig is. Dat is opvallend, omdat structureel slaaptekort sterk samenhangt met angst, depressie, stressklachten en verminderde emotieregulatie.
Uit onderzoek blijkt dat ongeveer één op de drie volwassenen chronisch te weinig slaapt. Slaap is daarmee zelden slechts een symptoom; het is vaak ook een onderhoudende factor van psychische klachten.Kwaliteit boven uren
Voor herstel is niet alleen de duur van slaap van belang, maar vooral de kwaliteit. Met name diepe slaap en REM-slaap zijn essentieel voor emotionele verwerking, cognitief functioneren en herstel van het stresssysteem. Cliënten kunnen acht uur in bed liggen en zich toch niet hersteld voelen; fragmentatie, piekeren en een verstoord dag-nachtritme spelen hierbij een grote rol.
Drie beïnvloedbare factoren bij slaap
- Mindset en ritme: schermgebruik, kunstlicht en onregelmatige dagen verstoren het circadiane ritme.
- Voeding en middelen: cafeïne en alcohol beïnvloeden slaap negatief, ondanks hun ogenschijnlijk ontspannende effect.
- Beweging: regelmatige, matige activiteit ondersteunt slaapdruk en herstel.
Praktisch handvat
Een eenvoudig psycho-educatief kader is het 10-3-2-1-0-model:
- 10 uur voor bedtijd geen cafeïne;
- 3 uur voor bedtijd geen zware maaltijden;
- 2 uur voor bedtijd geen werk of alcohol;
- 1 uur voor bedtijd geen schermen;
- 0 keer snoozen bij het ontwaken.
Onze POH-GGZ specialisten nemen slaap expliciet mee in anamnese en begeleiding. We zien dat dit de effectiviteit van behandeling vergroot. We zien slaap niet als los thema, maar als fundament onder mentale veerkracht. Zonder herstel is er immers geen duurzame vooruitgang.
Diederik Bollen
Operationeel Directeur
Wilt u weten wat Suppohrt voor uw praktijk kan betekenen, neem dan contact met mij op.
